Czym i jak usunąć zapach potu?

Skąd bierze się zapach potu?

Świeży pot prawie nie pachnie. Składa się głównie z wody i soli, a z gruczołów pod pachami i w pachwinach dochodzą jeszcze tłuszcze i białka. Dopiero bakterie żyjące na skórze rozkładają te związki na lotne kwasy tłuszczowe i związki siarki. To one dają znany, kwaśny i lekko cebulowy zapach.

Z tego wynikają dwie rzeczy. Po pierwsze, zapach jest tym silniejszy, im dłużej pot leży w ciepłym miejscu, bo bakterie mają czas działać. Koszulka wrzucona mokra do torby treningowej po kilku godzinach pachnie gorzej niż ta sama koszulka wysuszona od razu. Po drugie, sama woda nie wystarczy. Trzeba usunąć tłuszcz, w którym siedzą bakterie i produkty ich pracy, a do tego potrzebny jest detergent, odpowiednia temperatura albo środek, który działa na bakterie.

Zapach potu i żółte plamy pod pachami to dwa osobne problemy. Plamy powstają z połączenia potu z solami glinu z antyperspirantu i usuwa się je inaczej, o czym jest strona o plamach z potu. Ubranie może mieć jedno bez drugiego.

Dlaczego syntetyki trzymają zapach potu dłużej niż bawełna?

Poliester, poliamid i elastan to włókna, które nie wchłaniają wody, za to dobrze wiążą tłuszcze. Pot wsiąka w bawełnę i wypłukuje się z niej razem z wodą, a tłuste składniki potu przywierają do powierzchni syntetycznego włókna. Pranie w 30 stopniach z małą ilością detergentu zdejmuje część, ale cienka warstwa zostaje. Przy każdym treningu dochodzi nowa i po kilku miesiącach koszulka zaczyna pachnieć zaraz po założeniu, gdy tylko ciało się rozgrzeje.

To dlatego odzież sportowa jest najtrudniejsza. Nie znosi wysokich temperatur, a płyn do płukania, który wiele osób dodaje „dla zapachu”, pokrywa włókna filmem i zamyka pod nim to, co miało się wypłukać. Wełna merino zachowuje się odwrotnie niż poliester: sama długo nie łapie zapachu, ale wymaga delikatnego prania i nie toleruje namaczania w zasadowych roztworach.

Jak usunąć zapach potu z ubrań krok po kroku?

1. Nie odkładaj prania. Spocone rzeczy rozwieś do wyschnięcia, zanim trafią do kosza. Suche ubranie pachnie mniej, bo bakterie spowalniają działanie.
2. Namocz przed praniem. Zimna woda z octem (mniej więcej szklanka octu na miskę wody) na 30–60 minut. Przy bawełnie i syntetykach w jasnych kolorach można zamiast tego użyć nadwęglanu sodu w ilości z etykiety, rozpuszczonego w ciepłej wodzie, bo w zimnej działa słabo.
3. Wywróć na lewą stronę. Najwięcej potu i bakterii jest od strony skóry, więc woda z detergentem powinna mieć do niej dostęp.
4. Pierz w maksymalnej dopuszczalnej temperaturze z detergentem zawierającym enzymy, w zwykłej dawce, bez płynu do płukania. Nie przepełniaj bębna, ubrania muszą się swobodnie przelewać.
5. Susz od razu i przewiewnie. Najlepiej na zewnątrz albo w ciepłym pomieszczeniu z ruchem powietrza. Pranie, które schnie dobę w chłodnej łazience, potrafi złapać nowy zapach.

Przy rzeczach, które pachną od miesięcy, jeden cykl rzadko wystarcza. Dwa lub trzy powtórzenia z namaczaniem zwykle zdejmują warstwę, która narosła. Więcej szczegółów o poszczególnych tkaninach jest na stronie zapach potu z ubrania.

Czym neutralizować zapach potu i na czym to działa?

Ocet i nadwęglan stosuje się osobno, nie w jednej misce. Ocet zakwasza roztwór, a nadwęglan najlepiej pracuje w środowisku zasadowym, więc razem słabną. To samo dotyczy octu z sodą, które wzajemnie się znoszą.

Buty i materac: co zrobić, gdy nie da się ich wyprać w pralce?

W butach źródłem zapachu są przede wszystkim wkładki i wyściółka. Wyjmowane wkładki pierze się ręcznie albo wymienia, a środek buta posypuje sodą oczyszczoną i zostawia na noc, potem wytrzepuje. Najwięcej zależy od suszenia: buty noszone codziennie, bez dnia przerwy, nie mają kiedy wyschnąć, więc dwie pary na zmianę robią więcej niż każdy dezodorant. Popularny pomysł z zamrażarką brzmi przekonująco, ale bakterie w większości przeżywają mróz. Opis z rozbiciem na buty tekstylne i sportowe jest na stronie zapach potu z butów.

Materac chłonie pot przez lata i nie da się go wypłukać. Tu pracuje się sucho lub minimalnie wilgotno: odkurzenie, soda rozsypana cienką warstwą na kilka godzin, ponowne odkurzenie i wietrzenie w słońcu, jeśli tylko można. Mokre czyszczenie bez dokładnego wysuszenia zamienia problem potu w problem stęchlizny. Na przyszłość najwięcej daje zmywalny pokrowiec ochronny, który pierze się razem z pościelą. Szczegóły na stronie zapach potu z materaca.

Jak zapobiegać, żeby zapach potu nie wracał?

Najprostsza zasada to skrócić czas między spoceniem się a praniem albo przynajmniej wysuszeniem. Torba treningowa nie jest miejscem do przechowywania mokrej koszulki do następnego dnia. Kosz na pranie powinien być przewiewny, a nie zamknięty plastikowy pojemnik w łazience.

Przy odzieży sportowej dobrze sprawdza się stały rytm: pranie po każdym użyciu, bez płynu do płukania, co kilka prań namaczanie w occie albo nadwęglanie. Pralka też ma znaczenie. Jeśli bęben, uszczelka i szuflada pachną, ubrania nie wyjdą z niej czyste, więc raz na jakiś czas przydaje się pranie na pusto w wysokiej temperaturze i czyszczenie uszczelki.

Gdy ulubiona koszulka po kilku pełnych cyklach nadal pachnie przy każdym rozgrzaniu, tkanina jest prawdopodobnie przesycona na stałe. Wtedy uczciwiej przyznać, że jej czas minął, niż prać ją co tydzień w coraz mocniejszej chemii, która niszczy włókna szybciej niż sam pot.