Jaki masz rodzaj?
Co usuwasz?
Matowa czy błyszcząca matryca: dlaczego to pierwsze pytanie?
Monitor wygląda jak szyba, ale zachowuje się zupełnie inaczej. Wierzch matrycy to zwykle folia polaryzacyjna z tworzywa, pokryta powłoką antyrefleksyjną. Przy matowym ekranie ta powłoka ma mikroskopijną fakturę, która rozprasza światło lampy i okna. Przy błyszczącym jest gładka, ale ma cienkie warstwy przeciwodblaskowe. W obu przypadkach to najdelikatniejsza część monitora i wszystko, co szkodzi, szkodzi właśnie jej.
Rozpoznanie zajmuje sekundę. Postaw latarkę telefonu przed wyłączonym ekranem. Jeśli odbicie jest ostrym punktem, matryca jest błyszcząca. Jeśli rozlewa się w mleczną plamę, matowa. Matowa wybacza mniej, bo tarcie wygładza fakturę i zostawia błyszczące miejsca, które widać pod kątem. Błyszcząca pokazuje każdy odcisk, ale gładką powierzchnię łatwiej przetrzeć jednym ruchem.
Jak bezpiecznie czyścić monitor?
Zacznij od wyłączenia monitora i odczekania kilku minut. Ciepła matryca szybciej odparowuje wilgoć, co zostawia smugi, a ciemny ekran pokazuje kurz i plamy dużo lepiej niż jasny obraz.
- Zbierz kurz suchą, czystą mikrofibrą lekkimi ruchami w jednym kierunku.
- Zwilż osobną mikrofibrę wodą destylowaną, tak żeby była chłodna w dotyku, ale nie mokra.
- Przetrzyj plamy całą powierzchnią ściereczki, bez dociskania palcem.
- Od razu dosusz suchą mikrofibrą.
- Ramkę i podstawę przetrzyj osobno, tam można użyć wody z kroplą płynu do naczyń.
Ściereczki nie zastępuj chusteczką higieniczną ani ręcznikiem papierowym. Ich włókna są twarde i zostawiają na matowej powłoce mikrorysy, które po roku dają szarawy nalot. Tłuste plamy, które nie schodzą po wodzie, mają osobną stronę o tym, jak usunąć tłustą plamę z monitora.
Czego monitor nie znosi?
| Środek lub zabieg | Efekt na matrycy |
|---|---|
| Sucha mikrofibra | Bezpieczna, pierwszy krok zawsze |
| Woda destylowana na ściereczce | Bezpieczna, bez osadu po wyschnięciu |
| Woda z kranu | Zostawia białe kropki z kamienia |
| Płyn do szyb z amoniakiem | Rozpuszcza powłokę antyrefleksyjną, mętne plamy |
| Alkohol, chusteczki dezynfekujące | Wysusza i ściera powłokę, na matowej zostawia błysk |
| Ocet, kwasek | Atakują powłokę, mogą wniknąć pod ramkę |
| Aceton, rozpuszczalniki | Rozpuszczają folię polaryzacyjną i plastikową ramę |
| Mocny nacisk palcem | Odkształca ciekły kryształ, możliwe trwałe plamy i martwe piksele |
Przy matrycy LCD mechanizm uszkodzenia ma dwie strony. Chemia niszczy powierzchnię: amoniak i alkohol rozpuszczają lub zmiękczają powłokę, która po wyschnięciu jest nierówna i zmętniała. Nacisk niszczy wnętrze: pod folią jest warstwa ciekłego kryształu między taflami, i silny docisk potrafi zostawić jasną plamę albo „siniak” widoczny na jednolitym tle. Na ekranach OLED nacisk mniej przesuwa obraz, ale cienki panel jest łatwy do uszkodzenia przez ostre krawędzie.
Najczęstsze plamy na monitorze i jak powstają?
Na monitorach biurowych dominują odciski palców (ludzie pokazują coś na ekranie), krople śliny przy rozmowie i kichaniu oraz zaschnięte krople kawy. Na laptopach dochodzą odbite ślady klawiszy. Tłuszcz z klawiszy przechodzi na ekran przy każdym zamknięciu pokrywy i po kilku miesiącach widać na nim siatkę prostokątów. Przy monitorach gamingowych z wysokim połyskiem dokucza też kurz przyciągany przez ładunek statyczny, który wraca godzinę po przetarciu.
Najczęstsze błędy, które kończą się trwałym śladem:
- skrobanie paznokciem zaschniętej kropli, które na matowej powłoce zostawia błyszczącą kreskę,
- psikanie płynem na ekran, po którym ciecz spływa za ramkę i zostawia zacieki na krawędzi obrazu,
- przecieranie włączonego monitora, kiedy ciepło szybko odparowuje wodę i zostają smugi,
- czyszczenie jednego miejsca do skutku, zamiast całej powierzchni za każdym razem.
Jak zapobiegać plamom na monitorze?
Ustaw monitor tak, żeby nie stał na linii kichania i rozmowy przez telefon, a kubek odstawiaj z boku, nie przed nim. Pokazuj rzeczy kursorem zamiast palcem. Przy laptopie przydaje się cienka ściereczka z mikrofibry wkładana na klawiaturę przed zamknięciem pokrywy. Odkurzaj monitor na sucho raz na tydzień albo dwa, bo kurz zebrany wcześnie nie miesza się z tłuszczem w trudniejszą do usunięcia warstwę. Podczas remontu zakryj monitor folią lub kartonem i nie przecieraj go od razu po pracy, tylko po opadnięciu pyłu, o czym więcej przy kurzu budowlanym w mieszkaniu.
Jakich środków możesz użyć?
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: dużo wody.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: kwasy.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: silne rozpuszczalniki.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: ścieranie i skrobanie.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: wysoka temperatura.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: utleniacze.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: zasady.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: dużo wody, ścieranie i skrobanie.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: utleniacze, zasady.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: wysoka temperatura, dużo wody.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: zasady, ścieranie i skrobanie.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: silne rozpuszczalniki, zasady.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: chlor, zasady.
Najpierw test Sprawdź najpierw w niewidocznym miejscu (łagodne rozpuszczalniki).
Zgodność wynika z cech środka i odporności powierzchni. Zawsze czytaj etykietę producenta.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę wyczyścić monitor płynem do szyb?
Nie. Większość płynów do szyb zawiera amoniak lub alkohol, które rozpuszczają powłokę antyrefleksyjną i z czasem zostawiają na matrycy mętne plamy. Do monitora wystarcza woda destylowana albo środek opisany przez producenta jako przeznaczony do matryc.
Dlaczego na matowym monitorze została błyszcząca plama?
To miejsce, w którym tarcie lub chemia wygładziły powłokę antyrefleksyjną. Nie jest to brud, tylko uszkodzenie faktury, więc dalsze czyszczenie go nie usunie, a może powiększyć. Takiej zmiany nie da się cofnąć domowym sposobem.
Czym usunąć ślady klawiatury z ekranu laptopa?
Ściereczką z mikrofibry zwilżoną wodą destylowaną, przecierając całe pole, nie pojedyncze ślady. Jeśli wracają, pomaga cienka mikrofibrowa wkładka między klawiaturą a ekranem przy zamykaniu. Wyraźnie odciśnięte i zmatowione prostokąty to już uszkodzenie powłoki.
Czy można dotykać monitora palcem przy czyszczeniu?
Lepiej nie dociskać. Na matrycach LCD nacisk palcem przesuwa ciekły kryształ i może zostawić trwałą plamę lub uszkodzić piksele. Ekran przecieraj płaską ściereczką z całą dłonią lekko opartą, nie czubkiem palca.
Jak usunąć plamy z zaschniętej wody lub śliny?
Ściereczką zwilżoną wodą destylowaną, położoną na chwilę na plamie, żeby osad zmiękł, a potem jednym ruchem przetartą. Nie skrob paznokciem. Osad z wody z kranu zostawia białe kropki, dlatego do monitora używa się wody destylowanej.