Benzyna ekstrakcyjna – na co działa i czego nim nie czyścić

Czym jest benzyna ekstrakcyjna i na co działa?

To mieszanina lekkich węglowodorów alifatycznych, oczyszczona z dodatków typowych dla paliwa. Należy do łagodnych rozpuszczalników: rozpuszcza substancje niepolarne, czyli wszystko, co jest tłuste, woskowe lub smoliste. Pod jej działaniem szybko miękną smar, olej, wosk, parafina, smoła, asfalt i masy bitumiczne, a także kleje na bazie kauczuku, z których robi się wiele taśm, naklejek i plastrów.

Z rzeczami, które wiążą się z wodą albo twardnieją chemicznie, benzyna sobie nie radzi. Cement, gips, zaprawa, farba emulsyjna po wyschnięciu, utwardzony silikon i pianka PU zostaną na swoim miejscu. Rozsądna zasada: jeśli zabrudzenie jest tłuste lub kleiste w dotyku, benzyna ma szansę. Jeśli jest kamienne lub gumowate, szukaj innej metody.

Odparowuje dość szybko i nie zostawia filmu, dlatego używa się jej też do odtłuszczania przed klejeniem lub malowaniem.

Jak stosować benzynę ekstrakcyjną na twardych powierzchniach?

1. Zbierz mechanicznie to, co się da: grudki smoły, warstwę kleju, nadmiar bitumu. Benzyna ma rozpuścić cienką resztę, nie kilogram masy.
2. Nasącz szmatkę z bawełny lub mikrofibry i przyłóż do zabrudzenia na minutę lub dwie. Na pionowych powierzchniach dociśnij, żeby płyn nie spłynął.
3. Zetrzyj rozmiękczoną warstwę, często zmieniając czyste miejsce na szmatce.
4. Na koniec umyj powierzchnię wodą z płynem do naczyń. Usuwa to resztki rozpuszczonego tłuszczu, które inaczej zostałyby jako matowa smuga.

Przy masie bitumicznej na kostce brukowej trzeba liczyć się z tym, że rozpuszczony bitum wnika w pory betonu. Lepiej działać małymi porcjami i od razu zbierać brud, niż polać całą plamę.

Jak zrobić test tkaniny przed użyciem benzyny?

Benzyna ekstrakcyjna od lat służy do punktowego czyszczenia odzieży i tapicerki z tłustych plam. Większość włókien znosi ją dobrze, ale barwniki i wykończenia już nie zawsze. Test zajmuje kilka minut:

• wybierz miejsce od wewnętrznej strony szwu, pod kołnierzem albo na zapasie materiału,
• przyłóż białą szmatkę zwilżoną benzyną i dociśnij na kilkanaście sekund,
• sprawdź, czy na szmatce nie ma koloru, a na tkaninie odbarwienia, zmiany połysku lub sztywności po wyschnięciu.

Przy samym czyszczeniu podłóż pod plamę złożony ręcznik papierowy lub bibułę. Nakładaj benzynę zaczynając od zewnętrznej krawędzi plamy i przesuwaj się do środka, delikatnie odciskając. Tarcie wpycha tłuszcz głębiej, a nakładanie od środka rozpycha go na boki i tworzy charakterystyczną obwódkę. Po zabiegu ubranie musi się porządnie wywietrzyć, dopiero potem trafia do prania. Więcej o praniu ubrań brudnych od smaru i bitumu znajdziesz w poradniku o ubraniach roboczych.

Gdzie benzyna ekstrakcyjna może zaszkodzić?

Jakie mity krążą wokół benzyny ekstrakcyjnej?

„Benzyna z kanistra też się nada”. Nie nada się. Paliwo ma dodatki i frakcje aromatyczne, które zostawiają zapach i plamy, a dla skóry i dróg oddechowych są bardziej szkodliwe.

„Skoro łagodna, to można nią myć ręce”. Krótkie przetarcie dłoni z odrobiną smaru nie zrobi krzywdy, ale regularne mycie benzyną odtłuszcza skórę, prowadzi do podrażnień i pęknięć. Do rąk lepsza jest pasta BHP albo olej roślinny, a dopiero potem mydło.

„Na ubraniu można ją zostawić i od razu wyprać”. To niebezpieczne: opary benzyny w zamkniętym bębnie pralki lub suszarki mogą się zapalić. Ubranie po czyszczeniu musi wywietrzeć do zaniku zapachu.