Jaki masz rodzaj?
Co usuwasz?
Po czym poznać nubuk i dlaczego to zmienia sposób czyszczenia?
Nubuk wygląda jak zamsz, ale jest czymś innym. To skóra licowa, czyli zewnętrzna, gładka strona skóry, którą przeszlifowano drobnym papierem, aż powstał bardzo krótki, aksamitny meszek. Od spodu ma zwykłą mizdrę, a jego włos jest tak niski, że po przeciągnięciu palcem zostaje ciemniejszy ślad, który znika po ruchu w drugą stronę. Zamsz ma włos dłuższy i bardziej puszysty.
Ta budowa ma dwie konsekwencje. Pierwsza: nubuk jest mocniejszy od zamszu, bo zachował gęstą, zbitą strukturę włókien lica. Druga: meszek jest płytki, więc ostrą szczotką albo agresywną gumką da się go zetrzeć do gołej, błyszczącej skóry szybciej, niż się wydaje. Na nubuku nie ma zapasu, który można „przeczesać”.
Warto też sprawdzić, czy to nubuk olejowany. Taka skóra przy zgięciu wyraźnie jaśnieje, a w dotyku jest tłustawa. Przy olejowanym nubuku sorbenty i gumka potrafią wyciągnąć olej z wykończenia i zostawić jaśniejsze, matowe łaty.
Jak czyścić nubuk na co dzień?
Większość zabrudzeń na butach i kurtkach z nubuku to kurz, błoto i sól. Wszystkie usuwa się w tej samej kolejności: wysuszyć, wyczesać, dopiero potem walczyć z tym, co zostało.
- Mokre buty wypchaj papierem i zostaw w temperaturze pokojowej do całkowitego wyschnięcia. Grzejnik i suszarka odpadają.
- Suchy brud wyczesz miękką szczotką krepową albo szczotką z naturalnego włosia, bez dociskania.
- Pojedyncze ślady usuń gumką do nubuku, krótkimi ruchami. Okruchy zmiataj szczotką.
- Jeśli włos się położył, podnieś go krótko parą i szczotką. Opis tego zabiegu przy butach jest na stronie, jak usunąć błoto z nubuku.
- Na czystą, suchą skórę nałóż impregnat w sprayu z odległości ok. 20–30 cm i zostaw do wyschnięcia.
Tłuste plamy traktuje się podobnie jak na zamszu: gruba warstwa skrobi lub talku na kilka godzin, wyszczotkowanie, powtórka. Pocieranie tłustej plamy rozprowadza ją po meszku i wciska głębiej.
Co szkodzi nubukowi i jak wygląda uszkodzenie?
| Środek lub zabieg | Efekt na nubuku |
|---|---|
| Gumka do nubuku, szczotka krepowa | Bezpieczne, usuwają suchy brud bez niszczenia meszku |
| Szczotka mosiężna lub druciana | Ściera krótki włos, zostają gładkie, połyskujące łaty |
| Skrobia, talk | Dobre na świeży tłuszcz; na nubuku olejowanym mogą rozjaśnić |
| Ocet z wodą | Po teście, na białe zacieki z soli, potem równomierne wysuszenie |
| Mydło, soda, uniwersalne płyny | Zasadowy odczyn wypłukuje tłuszcze garbarskie, skóra twardnieje |
| Chlor, woda utleniona, nadwęglan | Odbarwiają barwnik, plamy jaśniejsze od otoczenia, nieodwracalne |
| Aceton, nitro, benzyna | Zmywają barwnik i impregnację, skóra sztywnieje |
| Pasta i krem do skór gładkich | Zaklejają meszek, ciemne, tłuste plamy |
Woda sama w sobie nie niszczy nubuku, kłopot w tym, jak wysycha. Brud i garbniki rozpuszczone w mokrej części wędrują do granicy wilgoci i tam zostają jako ciemny lub biały brzeg. Dlatego zamaczanie samej plamy niemal zawsze zostawia ślad większy niż ona. Jeśli musisz użyć wody, zwilż cały element od szwu do szwu.
Wysoka temperatura działa inaczej: kolagen w skórze się kurczy, a z wysuszonej skóry ucieka natłuszczenie. But suszony na kaloryferze potrafi zmniejszyć się o rozmiar, a na zgięciach pękać.
Najczęstsze plamy i błędy na nubuku
Na butach dominuje sól drogowa, która wysycha jako biała linia. Najpierw wyczesuje się ją na sucho, a resztę przeciera ściereczką lekko zwilżoną roztworem octu i wody, po teście w niewidocznym miejscu, a potem równomiernie suszy. Na kurtkach z nubuku typowe są wyświecone mankiety i kołnierz, czyli tłuszcz ze skóry wtarty w meszek. Pomaga sorbent, gumka i para, a przy dużych, ciemnych polach pralnia skór.
Częsty błąd to próba ratowania butów pastą lub kremem „bo przecież to skóra”. Druga pomyłka: farba w sprayu w innym odcieniu, nakładana tylko na plamę. Bez wyczyszczenia całego buta zawsze widać granicę. Farbę do nubuku kładzie się na cały element, cienko, w dwóch warstwach. O wspólnych zasadach dla obu materiałów przeczytasz w poradniku o czyszczeniu zamszu i nubuku, a przy kurtkach i torbach z gładkiej skóry pomoże strona o skórze.
Jak zabezpieczyć nubuk, żeby plamy łapał rzadziej?
Impregnat nakłada się na nowe, czyste buty jeszcze przed pierwszym wyjściem i odnawia regularnie w sezonie, zwłaszcza zimą. Po każdym deszczu warto buty wyczesać po wyschnięciu, zanim brud zdąży się wcisnąć w meszek. Przechowuj je w przewiewnym miejscu, wypchane papierem lub na prawidłach, nie w foliowym worku. Kilka minut co tydzień daje więcej niż ratowanie zaniedbanej pary raz w roku.
Jakich środków możesz użyć?
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: dużo wody.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: silne rozpuszczalniki.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: wysoka temperatura.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: zasady.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: utleniacze.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: utleniacze, zasady.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: wysoka temperatura, dużo wody.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: silne rozpuszczalniki, zasady.
Nie używaj Powierzchnia nie znosi: chlor, zasady.
Najpierw test Sprawdź najpierw w niewidocznym miejscu (łagodne rozpuszczalniki).
Najpierw test Sprawdź najpierw w niewidocznym miejscu (kwasy).
Najpierw test Sprawdź najpierw w niewidocznym miejscu (ścieranie i skrobanie).
Zgodność wynika z cech środka i odporności powierzchni. Zawsze czytaj etykietę producenta.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się nubuk od zamszu?
Nubuk powstaje z wierzchniej strony skóry (lica), którą się delikatnie przeszlifowuje, a zamsz ze strony wewnętrznej lub ze skóry dwoinowej. Dlatego nubuk ma krótszy, gęstszy meszek, jest mocniejszy, ale też szybciej się „wyłysia” od ostrej szczotki. Metody czyszczenia są podobne, nubuk wymaga jeszcze delikatniejszych narzędzi.
Jak podnieść położony włos na nubuku?
Przytrzymaj miejsce przez kilka sekund nad parą, z odległości kilkunastu centymetrów, i od razu przeczesz szczotką krepową w różnych kierunkach. Nie przykładaj żelazka ani parownicy bezpośrednio do skóry. Gdy po kilku próbach meszek nadal leży, zwykle jest już zmiażdżony lub wytarty.
Czy pasta do butów nadaje się do nubuku?
Nie, klasyczna pasta i krem zatykają meszek i zostawiają ciemne, błyszczące plamy, których nie da się wyczesać. Do nubuku stosuje się impregnaty w sprayu i farby do nubuku, które nie tworzą warstwy na powierzchni.
Jak usunąć zacieki z wody na nubuku?
Zwilż równomiernie cały panel, na którym jest zaciek, czystą wodą za pomocą gąbki, a potem pozwól mu wyschnąć powoli, wypchanemu papierem. Granica wody przesuwa się wtedy na szwy, gdzie jest niewidoczna. Po wyschnięciu wyszczotkuj i zaimpregnuj.