Czym i jak usunąć gips?

Czym jest gips i gładź, i co to oznacza przy sprzątaniu?

Gips budowlany to siarczan wapnia. Po zmieszaniu z wodą krystalizuje i twardnieje, zwykle w ciągu kilkunastu minut. Gładzie gipsowe z worka wiążą wolniej, a gotowe gładzie z wiaderka, często nazywane polimerowymi, schną przez odparowanie wody i zawierają spoiwo z tworzywa. W domu wszystkie te materiały trafiają w te same miejsca: na podłogi, okna, parapety, meble i dywany.

Z punktu widzenia sprzątania gips ma dwie cechy, które działają w przeciwnych kierunkach. Dobra wiadomość: związany gips mięknie od wody i daje się łatwo zebrać. Nie trzeba kwasu, rozpuszczalnika ani mocnej chemii. Zła wiadomość: gips w postaci pyłu jest bardzo drobny, unosi się w powietrzu, osiada wszędzie i po zmieszaniu z wodą zamienia się w szlam, który wcieka w każdą szczelinę i po wyschnięciu twardnieje.

Dlatego przy gipsie najważniejsza jest kolejność: najpierw na sucho, potem minimalnie na mokro. Odwrócenie tej kolejności to najczęstszy błąd przy sprzątaniu po gładziach.

Dlaczego gips, który łatwo zmyć, sprawia tyle kłopotu?

Problemem rzadko jest jedna grudka. Problemem jest skala i to, gdzie gips trafia. Szlifowanie gładzi w jednym pokoju potrafi pokryć pyłem całe mieszkanie, wliczając wnętrza szafek i przewody wentylacyjne. Pył wchodzi w fazy paneli, w szczeliny parkietu, w runo dywanu i w uszczelki okien.

Gdy taki pył zetrze się mokrą szmatą, zamienia się w cienką, białą pastę. Na gładkiej powierzchni zostawia smugi, w szczelinach zastyga, a z dywanu w ogóle nie chce wyjść, bo woda wnosi go głębiej w włókna. Do tego zaschnięte grudki gładzi zawierają drobny wypełniacz, który przy tarciu na sucho działa jak bardzo drobny papier ścierny na szkle, lakierze i polerowanych powierzchniach.

Jak usunąć gips świeży i zaschnięty?

Świeży gips lub gładź zbiera się szpachelką albo wilgotną gąbką, zanim zwiąże. Na gładkich powierzchniach wystarczy jedno przetarcie, a gąbkę płucze się w osobnym wiadrze. Narzędzi i wiader nie myje się nad zlewem: gips wiąże również pod wodą, więc osad w syfonie twardnieje.

Zaschnięte zachlapania i pył usuwa się w ten sposób:

1. Odkurz całą powierzchnię odkurzaczem z filtrem przystosowanym do drobnego pyłu, zaczynając od góry: parapety, ramy, meble, na końcu podłoga.
2. Pojedyncze grudki zmiękcz wilgotną ściereczką położoną na kilka minut i zbierz szpachelką z tworzywa.
3. Umyj powierzchnię ściereczką lub mopem ledwo wilgotnym, z kroplą płynu do naczyń w pierwszej wodzie.
4. Powtórz mycie czystą wodą, wymieniając ją często, aż na powierzchni nie zostanie biały nalot.
5. Wytrzyj do sucha, zwłaszcza drewno, panele i okucia.

Meble tapicerowane, materace i zasłony, które zostały w pomieszczeniu podczas szlifowania, odkurza się kilkakrotnie, najlepiej na zewnątrz lub przy otwartym oknie. Zasłony można wyprać, ale dopiero po wytrzepaniu i odkurzeniu, inaczej pył osiądzie w bębnie pralki i na tkaninie.

Przy dużej ilości pyłu zwykły odkurzacz domowy męczy się szybko: filtr się zatyka, a najdrobniejsza frakcja przechodzi z powrotem do pokoju. Do sprzątania po gładziach lepiej sprawdza się odkurzacz budowlany. Szlifując gładź, warto pracować w masce przeciwpyłowej i okularach.

Gips na podłodze, oknach i dywanie: gdzie trzeba uważać?

Na panelach podłogowych gips najtrudniej wyciągnąć z faz, czyli rowków na łączeniach. Tam pomaga odkurzacz z wąską ssawką i cierpliwość, a mop ma być tylko wilgotny. Na oknach PCV gładź łatwo schodzi z gładkiej ramy, za to uszczelki i rowki odwodnienia trzeba czyścić miękką szczotką i wodą, bez skrobania. Najwięcej cierpliwości wymaga gips w dywanie: wielokrotne odkurzanie na sucho z różnych kierunków, a dopiero na końcu wilgotne czyszczenie miejscowe.

Co zrobić, gdy po gipsie zostały białe smugi lub nalot?

Biały nalot po wyschnięciu podłogi to prawie zawsze pył rozprowadzony wodą. Nie trzeba na niego mocniejszych środków, tylko więcej czystej wody i suchszego mopa. Pomaga podzielenie podłogi na pola i mycie każdego z nich dwa razy: raz wodą z odrobiną płynu, drugi raz samą wodą.

Gdy nalot wraca na ciemnych płytkach lub panelach mimo kilku myć, winne bywa źródło: pył dalej osiada z powietrza, z mebli albo z otworów wentylacyjnych. Wtedy trzeba przejść jeszcze raz całe pomieszczenie od góry, łącznie z kratkami wentylacji i karniszami. Na dywanie biała mgiełka zwykle oznacza gips głęboko w runie. Pomaga wtedy odkurzacz piorący, ale dopiero po bardzo dokładnym odkurzeniu na sucho. W przeciwnym razie urządzenie zrobi z pyłu szlam.

Jak ograniczyć pył gipsowy przy następnym remoncie?

Najwięcej daje odcięcie pomieszczenia, w którym trwają prace: folia w drzwiach, zaklejone kratki wentylacyjne, zdjęte zasłony i wyniesione dywany. Podłogi przykrywa się tekturą lub grubą folią, a okna i parapety folią z taśmą. Szlifierka do gładzi z podłączonym odkurzaczem budowlanym zmniejsza ilość pyłu w powietrzu wielokrotnie w porównaniu ze szlifowaniem ręcznym.

Po remoncie sprzątanie ma swoją kolejność: od góry do dołu, od suchego do mokrego, a podłoga na końcu. Pełny plan, od pierwszego odkurzania po ostatnie mycie, zawiera poradnik o sprzątaniu po remoncie.